Nowi przedsiębiorcy mogą przez kilka pierwszych lat działalności płacić znacznie niższy ZUS. System ulg jest skonstruowany etapowo — warto zaplanować przejście między nimi z wyprzedzeniem, bo błędy mogą kosztować nadpłacone składki lub utratę ulgi.
Przegląd ulg ZUS w kolejności
| Ulga | Czas trwania | Co obejmuje |
|---|---|---|
| Ulga na start | 6 miesięcy | Brak składek społecznych; tylko zdrowotna |
| Preferencyjny ZUS | 24 miesiące | Składki od 30% minimalnego wynagrodzenia |
| Mały ZUS Plus | 36 miesięcy (łącznie 60 mies.) | Składki od dochodu (min. 30% min. wyr.) |
| Pełny ZUS | Bezterminowo | Składki od 60% przeciętnego wynagrodzenia |
Ulga na start — pierwsze 6 miesięcy
W pierwszych 6 miesiącach kalendarzowych od zarejestrowania działalności możesz skorzystać z ulgi na start. Oznacza to, że nie płacisz składek społecznych (emerytalnej, rentowej, wypadkowej, chorobowej) — płacisz wyłącznie składkę zdrowotną.
Kto może skorzystać? Osoby, które:
- nie prowadziły działalności w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- nie wykonują dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które robiły na etacie w ciągu ostatnich 3 lat.
Preferencyjny ZUS — kolejne 24 miesiące
Po ulgi na start przechodzisz na preferencyjny ZUS, gdzie składki społeczne naliczane są od 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 666 zł, więc podstawa to ok. 1 400 zł, a łączne składki społeczne to ok. 430–470 zł/mies. (plus zdrowotna).
Preferencyjny ZUS trwa 24 miesiące (od zakończenia ulgi na start).
Warunki są takie same jak przy uldze na start — osoby powracające do działalności po 60 miesiącach przerwy też mogą skorzystać.
Mały ZUS Plus — do 36 kolejnych miesięcy
Mały ZUS Plus to ulga dla mikroprzedsiębiorców, którzy już zakończyli preferencyjny ZUS, ale mają niskie przychody. Pozwala płacić składki od realnego dochodu (nie od ryczałtowej podstawy).
Warunki:
- Przychód roczny w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł.
- Działalność prowadzona co najmniej 60 dni w poprzednim roku.
- Nie korzystałeś z Małego ZUS Plus przez 3 lata w ciągu ostatnich 5 lat.
Podstawa wymiaru to dochód z poprzedniego roku podzielony przez 12 — ale nie mniej niż 30% minimalnego wynagrodzenia.
Jak przejść między ulgami?
- Ulga na start: zgłaszasz się do ZUS tylko ze składką zdrowotną (druk ZUS ZZA). Nie zgłaszasz się na ZUS ZUA.
- Po 6 miesiącach: wyrejestrowujesz się z ZZA i rejestrujesz na ZUA z preferencyjną podstawą (ZUS ZWUA + ZUS ZUA).
- Po 24 miesiącach preferencji: wyrejestrowujesz się i rejestrujesz z pełną lub preferencyjną podstawą Małego ZUS Plus (jeśli spełniasz warunki).